Les C: Uitspraak deel 2

Klinkers

Quenya heeft 5 klinkers: a, e, i, o, u.

De uitspraak van de klinkers is voor een Nederlandstalige gelukkig vrij eenvoudig.

We spreken ze altijd helder uit, er zijn dus geen doffe klinkers zoals in het Nederlands.

 

De uitspraak van a, e, i, o is identiek aan het Nederlands, maar u spreken we als de 'oe' van 'boek' uit.

Ze worden aangeduid door een zogenaamde techta (tehta in Quenya-schrijfwijze), dit is een tekentje boven de vorige medeklinker:

                                       ta                             te                             ti

                                        to                             tu

Als er geen vorige medeklinker beschikbaar is, dan gebruiken we een korte drager:

                                        a                                 e                                 i

                                        o                                u

 

Dit komt enkel voor in volgende twee gevallen:

  • aan het begin van een woord, het woord begint dus met een klinker,
  • als er twee klinkers onmiddellijk na elkaar voorkomen dan staat de tweede klinker op een korte drager.

 

Elk van de vijf klinkers heeft ook een lange versie die we aanduiden door een accent: á, é, í, ó, ú.

Ze worden uitgesproken zoals de Nederlandse 'aa', 'ee', 'ie' en 'oo'. De lange ú klinkt zoals de 'oe' van 'boer' (dus langer dan de 'oe' van 'boek'). In tengwar noteren we ze met een lange drager, ze worden nooit op een andere medeklinker geplaatst:

                                        á                                 é                                 í

                                        ó                                ú

 

De j-klank

De j-klank wordt in Quenya door twee puntjes onderaan de vorige medeklinker geschreven, we noteren deze klank door een 'y' maar zeggen altijd 'j'. We vinden volgende combinaties:

                                        ty                            ly                              my

                                        ny                        ry                       hy

                                 nty

Als er geen medeklinker beschikbaar is dan gebruiken we het teken: . Merk op dat de letter in dit geval als 'ch' uitgesproken wordt (de uitspraak van is dus 'chj').

 

Medeklinkercombinaties

Dubbele medeklinkers worden in Quenya langer uitgesproken dan enkele, dit is dus anders dan in het Nederlands. Let bvb. op het verschil tussen een enkele 'm' en de 'mm' in ‘trammaatschappij’. We geven ze weer door een streepje onderaan de medeklinker:

                                       tt                             ll                               mm

                                       nn                        rr                      cc (kk)

                                     pp

Verder kent Quenya ook een dubbele ss maar die hebben we reeds besproken in deel 1 omdat er een afzonderlijke letter voor bestaat.

 

Tenslotte zijn er drie medeklinkercombinaties waarvan de tweede klank een s is:

                                       ts                           ps                            x (cs)

 

De meeste woorden eindigen op een klinker; op het einde van een woord kunnen in Quenya alleen volgende medeklinkers zonder klinker voorkomen:

                                        l                                n                             r

                                        s                               t

Normaal heeft een Quenya-woord geen medeklinkercombinaties zonder klinker op het einde van een woord, de enige combinatie die daar is toegestaan, is nt.

 

Tweeklanken

Er bestaan 7 tweeklanken in Quenya:

  • : ai, uitgesproken als ‘aai’
  • : oi, uitgesproken als ‘ooi’
  • : ui, uitgesproken als ‘oei’
  • : au, uitgesproken als ‘au’
  • : eu, uitgesproken als ‘eu’
  • : iu, uitgesproken als ‘joe’ (met een Nederlandse ‘j’)
  • : ei, deze is heel zeldzaam, we spreken hem uit als ‘eei’

Alle andere klinkercombinaties spreken we telkens als twee afzonderlijke klinkers uit. Zoals boven vermeld, wordt in dat geval de tweede klinker op een korte drager geschreven.

De commentaren zijn gesloten.